2026-05-25
มาทำความรู้จักกับอาการและสาเหตุของภาวะความดันโลหิตต่ำขณะเปลี่ยนอิริยาบถ
สวัสดีค่ะ Vibe Plastic Surgery ค่ะ ภาวะความดันโลหิตต่ำขณะเปลี่ยนอิริยาบถ (Orthostatic Hypotension) เป็นภาวะที่ความดันโลหิตลดลงอย่างผิดปกติเมื่อลุกขึ้นยืน ทำให้เลือดไปเลี้ยงสมองลดลงชั่วคราว แม้จะพบได้ค่อนข้างบ่อยแต่กลับไม่ค่อยเป็นที่รู้จัก ทำให้หลายคนรู้สึกไม่คุ้นเคย เนื่องจากมีอาการคล้ายกับภาวะโลหิตจาง หลายคนจึงมักเข้าใจผิดว่าภาวะความดันโลหิตต่ำขณะเปลี่ยนอิริยาบถคือภาวะโลหิตจาง [อาการของภาวะความดันโลหิตต่ำขณะเปลี่ยนอิริยาบถ] มักเกิดขึ้นเมื่อลุกขึ้นยืนอย่างกะทันหัน และจะทุเลาลงเมื่อกลับไปนอนลงอีก

สวัสดีค่ะ
Vibe Plastic Surgery ค่ะ
ภาวะความดันโลหิตต่ำขณะเปลี่ยนอิริยาบถ (Orthostatic Hypotension) เป็นภาวะที่เมื่อลุกขึ้นยืน
ความดันโลหิตจะลดลงอย่างผิดปกติ
ทำให้เลือดไปเลี้ยงสมองลดลงชั่วคราวค่ะ
แม้จะพบได้ค่อนข้างบ่อยแต่กลับไม่ค่อยเป็นที่รู้จัก
ทำให้หลายคนอาจจะรู้สึกไม่คุ้นเคยค่ะ
เนื่องจากมีอาการคล้ายกับภาวะโลหิตจาง หลายคนจึง
มักเข้าใจผิดว่าภาวะความดันโลหิตต่ำขณะเปลี่ยนอิริยาบถคือภาวะโลหิตจางค่ะ

[อาการของภาวะความดันโลหิตต่ำขณะเปลี่ยนอิริยาบถ]
มักเกิดขึ้นเมื่อลุกขึ้นยืนอย่างกะทันหัน
และจะทุเลาลงเมื่อกลับไปนอนลงอีกครั้งค่ะ
หากมีโรคทางสมองร่วมด้วย จะแสดงอาการของโรคที่เป็นสาเหตุ
แต่หากเกิดขึ้นโดยไม่มีโรคที่เป็นสาเหตุ มักจะมีอาการ
ปวดศีรษะ, คอแข็ง, อ่อนเพลียทั่วร่างกาย, วิงเวียนศีรษะ, หน้ามืด,
หรือมีความรู้สึกปวดปัสสาวะหรืออุจจาระ เป็นต้นค่ะ

[สาเหตุของภาวะความดันโลหิตต่ำขณะเปลี่ยนอิริยาบถ]
✔ ไม่ทราบสาเหตุแน่ชัด
✔ การใช้ยา (ยาลดความดันโลหิต, ยารักษาโรคทางจิตเวช)
✔ โรคเบาหวาน
✔ โรคพิษสุราเรื้อรัง
✔ โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์
ดังที่กล่าวมา จะเห็นได้ว่ามีสาเหตุและโรคประจำตัวที่หลากหลายค่ะ

[วิธีป้องกันภาวะความดันโลหิตต่ำขณะเปลี่ยนอิริยาบถ]
✔ งดดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
✔ นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอและรับประทานเกลือแร่ให้เหมาะสม
✔ หลีกเลี่ยงพฤติกรรมการลุกขึ้นยืนอย่างกะทันหัน
✔ สวมถุงน่องซัพพอร์ต (Compression stockings) หากต้องยืนเป็นเวลานาน
ไม่ใช่ทุกรายที่มีอาการแล้วจะต้องเข้ารับการรักษาเสมอไป
แต่จะมีการตรวจหาโรคที่เป็นสาเหตุเพื่อค้นหาปัจจัยกระตุ้นค่ะ
ดังนั้น หากอาการไม่ดีขึ้น ควรปรึกษาแพทย์
เพื่อพิจารณาการใช้ยา
เพื่อป้องกันภาวะความดันโลหิตต่ำค่ะ

[แบบประเมินอาการด้วยตนเอง (Check list)]
✔ รู้สึกวิงเวียนเมื่อลุกขึ้นยืนอย่างกะทันหันจากท่านั่งหรือท่านอน
✔ มีอาการวิงเวียนศีรษะร่วมกับหน้ามืดตามัวชั่วขณะ
✔ หากอาการรุนแรง เมื่อกลับไปนอนลง อาการจะดีขึ้นในไม่ช้า
✔ มีอาการวิงเวียนศีรษะบ่อยครั้งและรู้สึกหนักศีรษะ
✔ ในรายที่รุนแรง เคยมีอาการหายใจลำบาก หรือหมดสติ
หากคุณมีอาการตรงกับข้อความด้านบน 3 ข้อขึ้นไป อาจสงสัยได้ว่า
มีภาวะความดันโลหิตต่ำขณะเปลี่ยนอิริยาบถ จึงขอแนะนำให้มาพบแพทย์ที่คลินิก
เพื่อรับการตรวจอย่างละเอียดค่ะ


คำถามที่พบบ่อย
อาการทั่วไปของภาวะความดันโลหิตต่ำขณะเปลี่ยนท่าคืออะไร?
อาการทั่วไปคืออาการเวียนศีรษะเมื่อลุกขึ้นยืนกะทันหัน อาการมักจะหายไปอย่างรวดเร็วเมื่อนอนลงอีกครั้ง และอาจมีอาการปวดศีรษะ คอแข็งแรง อ่อนเพลียทั่วไป หน้ามืด และรู้สึกอยากปัสสาวะหรืออุจจาระร่วมด้วย
ภาวะความดันโลหิตต่ำขณะเปลี่ยนท่าเกิดขึ้นได้อย่างไร?
อาจเกิดจากสาเหตุและโรคประจำตัวหลายประการ แม้ว่าบางครั้งสาเหตุจะไม่ชัดเจน แต่สาเหตุหลักๆ ได้แก่ การใช้ยา เช่น ยาลดความดันโลหิตหรือยารักษาโรคทางจิตเวช โรคเบาหวาน การติดสุราเรื้อรัง และโรคไขข้ออักเสบ
มีวิธีป้องกันภาวะความดันโลหิตต่ำขณะเปลี่ยนท่าในชีวิตประจำวันหรือไม่?
มีครับ สามารถป้องกันได้ด้วยการปรับปรุงพฤติกรรมการใช้ชีวิต แนะนำให้งดดื่มแอลกอฮอล์ นอนหลับให้เพียงพอ และรับประทานเกลือให้เพียงพอ นอกจากนี้ ควรหลีกเลี่ยงการลุกขึ้นยืนกะทันหัน และหากต้องยืนเป็นเวลานาน การสวมถุงน่องรัดกล้ามเนื้อก็มีประโยชน์
ภาวะความดันโลหิตต่ำขณะเปลี่ยนท่าจำเป็นต้องได้รับการรักษาด้วยยาเสมอไปหรือไม่?
ไม่ครับ การมีอาการไม่ได้หมายความว่าจะต้องได้รับการรักษาด้วยยาเสมอไป อันดับแรก สิ่งสำคัญคือการหาสาเหตุที่กระตุ้นผ่านการตรวจ และในกรณีที่อาการไม่ดีขึ้นเท่านั้น จึงควรปรึกษาแพทย์เพื่อตัดสินใจว่าจะใช้ยาเพื่อป้องกันภาวะความดันโลหิตต่ำหรือไม่
จะแยกแยะระหว่างภาวะโลหิตจางกับภาวะความดันโลหิตต่ำขณะเปลี่ยนท่าได้อย่างไร?
สามารถสงสัยได้จากว่าอาการเกิดขึ้นในสถานการณ์เฉพาะหรือไม่ ภาวะความดันโลหิตต่ำขณะเปลี่ยนท่ามีลักษณะเฉพาะคือ อาการเวียนศีรษะและตาพร่ามัวชั่วคราวเมื่อลุกขึ้นยืนกะทันหันจากท่านั่งหรือนอน และอาการจะดีขึ้นอย่างรวดเร็วเมื่อนอนลงอีกครั้ง